تاریخچه اسکناس در امارات متحده عربی
پیش از تشکیل فدراسیون در سال ۱۹۷۱، سرزمین‌های امیرنشین ساحل آراگوشی (Trucial States) فاقد واحد پولی مستقل بودند و روپیه هند و پس از آن ریال سعودی و ریال قطر و دبی در این منطقه رواج داشتند. با تأسیس مجلس نقد امارات (UAE Currency Board) در سال ۱۹۷۳، نخستین سری رسمی اسکناس‌های درهم (AED) با نقش‌های حاکمی و اسلامی به بازار عرضه شد.
در سال ۱۹۸۰ بانک مرکزی امارات متحده عربی جانشین مجلس نقد شد و از آن پس چهار نسل اسکناس، شامل سری‌های ۱۹۸۲، ۱۹۹۵، ۲۰۰۷ و سری مدرن ۲۰۲۲ به بعد، منتشر شده‌اند. اسکناس یادبود پلیمری ۱۰۰ درهم به مناسبت چهلمین سالگرد فدراسیون و اسکناس پلیمری ۵۰۰ درهم به پاس گرامیداشت خدمات شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، نقطه عطف ورود امارات به عرصه بستر پلیمری بود.
ویژگی‌های امنیتی و فنی اسکناس‌های درهم
اسکناس‌های مدرن امارات از فناوری‌های پیشرفته‌ای بهره می‌برند: واترمارک پرتره شیخ زاید، نوار امنیتی فلزی واترمارک‌دار، رنگ‌های جابه‌جا شونده (Optically Variable Ink) روی رقم اصلی، تصویرساز جابه‌جا (OVD) در سری ۲۰۲۲، نقش برجسته حساس به لمس برای افراد کم‌بینا و پنجره شفاف در نوت‌های پلیمری. چاپ سری‌های قدیمی عمدتاً توسط شرکت دی‌لارو بریتانیا و چاپ سری‌های جدید بر عهده چاپخانه بانک مرکزی امارات بوده است.
جایگاه کلکسیونی اسکناس‌های امارات
در بازار جهانی، سری نخست ۱۹۷۳ (به‌ویژه اسکناس ۱۰۰ درهم با امضای نخست) و نمونه‌های یادگاری با شماره‌های پولی پایین (Fancy Number) بیشترین تقاضا را دارند. اسکناس یادبود پلیمری ۱۰۰ درهم ۲۰۲۱ نیز به دلیل طراحی نوین و بستر پلیمری، به یکی از محبوب‌ترین نوت‌های خاورمیانه میان کلکسیونرهای جوان تبدیل شده است. کیفیت نگهداری (Grading) این نوت‌ها در مؤسساتی مانند PMG و PCGS روند صعودی ارزش‌آفرینی را نشان می‌دهد.
جدول شناسنامه پولی
| واحد پول رسمی و جزء | درهم امارات (Dirham – AED) ؛ هر درهم = ۱۰۰ فلس (Fils) |
| نهاد صادرکننده | مجلس نقد امارات (۱۹۷۳–۱۹۸۰) و سپس بانک مرکزی امارات متحده عربی (۱۹۸۰ تاکنون) |
| چاپخانه‌های اصلی همکار | دی‌لارو (بریتانیا)، چاپخانه بانک مرکزی امارات (UAE Currency Print Works) |
| دوران تاریخی پوشش‌داده‌شده | از نخستین سری ۱۹۷۳ مجلس نقد تا سری مدرن پلیمری ۲۰۲۲ |
| عناصر برجسته نمادشناسی | پرتره شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، بنیان‌گذار فدراسیون؛ مساجد، قلعه الحصن و نمادهای صلح و وحدت امیرنشین‌ها |
| موقعیت در مجموعه اطلس | جلد اول (آسیا) – بخش غرب آسیا و خاورمیانه، صفحات مربوط به امارات متحده عربی |
پرسش‌های متداول کلکسیونرها (FAQ)
مجلس نقد امارات (UAE Currency Board) تنها در فاصله سال‌های ۱۹۷۳ تا ۱۹۸۰ عهده‌دار نشر نخستین سری اسکناس‌های درهم بود. پس از آن، با تأسیس بانک مرکزی امارات متحده عربی در دسامبر ۱۹۸۰، وظیفه چاپ، سیاست‌گذاری پولی و توسعه امنیتی اوراق بهادار به این نهاد تازه‌تأسیس واگذار شد و امضای مقامات آن بر سری‌های بعدی نشست.
بله، تمامی سری‌های مدرن و پلیمری بانک مرکزی امارات، شامل نوت‌های یادبود ۱۰۰ درهم به مناسبت چهلمین سالگرد فدراسیون و اسکناس پلیمری ۵۰۰ درهم به پاس گرامیداشت خدمات شیخ زاید، با مشخصات کامل بستر پلیمری، پنجره‌های شفاف و المان‌های امنیتی در بخش مربوطه اطلس پوشش داده شده‌اند.
